Mất điện giữa lúc thang máy đang chạy là tình huống không ai muốn gặp: cabin dừng lơ lửng giữa hai tầng, người bên trong hoảng loạn, còn ban quản lý thì cuống cuồng gọi cứu hộ. Một hệ UPS thang máy được tính đúng công suất sẽ giữ thang chạy thêm đủ lâu để đưa cabin về tầng gần nhất và mở cửa cho khách bước ra an toàn. Bài này giúp bạn hiểu nhanh cách chọn bộ lưu điện thang máy, những lưu ý kỹ thuật quan trọng, và cách nhận báo giá phù hợp cho tòa nhà của mình.
Vì sao thang máy cần UPS khi mất điện?
Thang máy là tải động cơ, khác hẳn máy tính hay camera. Khi mất điện đột ngột, cabin dừng ngay tại vị trí đang chạy. Nếu không có nguồn dự phòng, người bên trong phải chờ đội cứu hộ tới quay tay đưa cabin về tầng, có khi mất 30 đến 60 phút. Với tòa nhà văn phòng, chung cư, khách sạn hay bệnh viện, đây vừa là rủi ro an toàn vừa là rủi ro uy tín.
Một bộ UPS cứu hộ thang máy hoặc bộ lưu điện thang máy hoạt động theo nguyên tắc đơn giản: khi lưới điện mất, hệ chuyển sang nguồn acquy gần như tức thời, cấp điện cho tủ điều khiển và động cơ để cabin di chuyển chậm về tầng gần nhất rồi mở cửa. Sau khi khách ra ngoài, hệ có thể tạm dừng thang chờ điện lưới trở lại. Đây gọi là hành trình cứu hộ, và mục tiêu của nó là an toàn cho người, không phải để thang tiếp tục vận hành như bình thường.
Nên chọn loại UPS nào cho thang máy?
Với thang máy, dòng phù hợp là UPS online biến đổi kép (double conversion). Loại này liên tục dựng lại điện áp và tần số đầu ra sạch, ổn định, chuyển sang acquy gần như 0ms khi mất điện nên động cơ không bị hụt nguồn đột ngột. Bộ lưu điện dạng offline hay line-interactive không được khuyến nghị cho tải động cơ vì thời gian chuyển mạch và chất lượng điện ra không đủ tin cậy.
Điểm mấu chốt là công suất và cấu hình pha phải khớp với tủ thang máy của bạn:
- Động cơ 3 pha: phần lớn thang máy tải trọng vừa và lớn dùng động cơ 3 pha, nên hệ lưu điện cũng phải cấu hình 3 pha cho đúng. Ví dụ dòng UPS Tescom Online 10-30kVA RT có cấu hình 3 pha vào / 3 pha ra (3:3), PF ra 1,0 (công suất thực bằng công suất biểu kiến), hiệu suất chế độ kép trên 94,5 đến 95%, chuyển mạch đồng bộ 0ms. Dòng Lever EC3300 10-30kVA cũng là online 3 pha vào / 3 pha ra, chuyển mạch 0ms, cho phép ghép song song tối đa 3 máy khi cần dự phòng cao.
- Tòa nhà có nguồn 3 pha nhưng tủ thang 1 pha: chọn dòng 3 pha vào / 1 pha ra (3:1) để cân pha nguồn tòa nhà, ví dụ UPS Necron 3DT / HT31 / HR31XL 10-20kVA. Bản HT31 có PF ra 1,0 cho nhiều watt thực hơn; bản HR31XL dạng rack 4U mở rộng dải acquy để trụ điện lâu hơn.
Con số công suất cụ thể cần dựa trên thông số động cơ và dòng khởi động thực tế của thang, nên đừng chọn theo cảm tính. Bạn gửi thông tin tủ thang, đội kỹ thuật sẽ tính giúp.
Ba lưu ý kỹ thuật quan trọng khi chọn bộ lưu điện thang máy
1. Dòng khởi động động cơ rất lớn
Động cơ thang máy khi khởi động rút dòng gấp nhiều lần dòng định mức. Nếu chỉ chọn UPS theo công suất chạy ổn định, hệ sẽ báo quá tải ngay lúc cabin bắt đầu di chuyển. Vì vậy phải chọn dư công suất để hệ chịu được đỉnh dòng khởi động. Các dòng nêu trên đều có khả năng chịu quá tải trong thời gian ngắn theo đặc tính riêng, nhưng vẫn cần tính toán biên độ an toàn cho tải động cơ.
2. Thời gian trụ điện đủ cho hành trình cứu hộ
Bạn không cần thang chạy hàng giờ khi mất điện. Điều cần là đủ thời gian để cabin về tầng gần nhất và mở cửa, cộng thêm biên dự phòng. Thời gian này phụ thuộc dung lượng và số bình acquy. Ví dụ bản HR31XL của Necron được thiết kế mở rộng dải acquy để kéo dài thời gian trụ; dòng Tescom RT và Lever EC3300 dùng acquy ngoài nên có thể tăng số bình theo nhu cầu. Đội kỹ thuật sẽ tính số bình acquy dựa trên hành trình cứu hộ mong muốn.
3. Cấu hình pha và phối hợp với tủ điều khiển
Cấu hình 3 pha hay 1 pha, điểm đấu nối vào tủ điều khiển, thứ tự pha, dây trung tính đều phải khớp với thiết kế thang máy. Đây là việc cần thợ điện có chuyên môn thực hiện, vì hệ làm việc với điện áp 3 pha 380V và chuỗi acquy điện áp cao. Không tự đấu nối khi chưa cắt điện và kiểm tra an toàn.
Dải model UPS thang máy gợi ý
| Dòng gợi ý | Dải công suất | Cấu hình | Phù hợp |
|---|---|---|---|
| UPS Tescom Online 10-30kVA RT | 10 / 15 / 20 / 30 kVA | 3 pha vào / 3 pha ra (3:3), PF ra 1,0 | Thang máy động cơ 3 pha, tòa nhà lớn, rack đặt phòng kỹ thuật |
| Lever EC3300 | 10 / 15 / 20 / 30 kVA | 3 pha vào / 3 pha ra, chuyển mạch 0ms, ghép song song tối đa 3 máy | Thang máy 3 pha cần dự phòng cao, có bản acquy ngoài lưu lâu |
| UPS Necron 3DT / HT31 / HR31XL | 10 / 15 / 20 kVA | 3 pha vào / 1 pha ra (3:1) | Tòa nhà nguồn 3 pha nhưng tủ thang 1 pha; HR31XL mở rộng acquy trụ lâu |
Đây là dải định hướng. Model và công suất cuối cùng chốt theo khảo sát thực tế tủ thang của bạn. Muốn xem thêm các dòng công suất khác, bạn tham khảo danh mục bộ lưu điện UPS đầy đủ bên hệ thống Daikon để có góc nhìn kỹ thuật sâu hơn.
Lắp đặt và những điều cần lưu ý
Việc lắp đặt bộ lưu điện thang máy nên do kỹ thuật thực hiện, có phối hợp cùng đơn vị bảo trì thang máy của tòa nhà. Đội kỹ thuật sẽ khảo sát tủ điều khiển, xác định cấu hình pha, tính công suất và số bình acquy, rồi lên phương án đấu nối an toàn.
Một lưu ý quan trọng về ranh giới trách nhiệm: UPS cứu hộ thang máy giúp giữ nguồn để đưa cabin về tầng và mở cửa, nhưng không mặc nhiên thay thế bộ cứu hộ tự động ARD chuyên dụng nếu nhà sản xuất thang máy yêu cầu thiết bị ARD riêng theo tiêu chuẩn của họ. Trước khi triển khai, cần phối hợp với đơn vị thang máy để bảo đảm phương án lưu điện tương thích với hệ điều khiển và tuân thủ yêu cầu an toàn của hãng thang. Chúng tôi không cam kết hệ UPS thay thế hoàn toàn ARD trong mọi trường hợp; đây là điểm cần thống nhất rõ ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp về UPS thang máy
UPS thang máy giữ thang chạy được bao lâu khi mất điện?
Đủ lâu cho hành trình cứu hộ, tức đưa cabin về tầng gần nhất và mở cửa, cộng biên dự phòng. Thời gian cụ thể tùy dung lượng và số bình acquy, được tính theo động cơ và hành trình thang thực tế. Mục tiêu là an toàn cho người, không phải để thang chạy liên tục hàng giờ.
Thang máy 3 pha có bắt buộc dùng UPS 3 pha không?
Nếu động cơ thang là 3 pha thì hệ lưu điện phải cấu hình phù hợp để cấp đúng nguồn. Trường hợp tòa nhà có nguồn 3 pha nhưng tủ thang 1 pha, có thể chọn dòng 3 pha vào / 1 pha ra (3:1) để cân pha nguồn. Cấu hình cuối cùng do kỹ thuật xác định sau khảo sát.
UPS có thay thế được bộ cứu hộ ARD của thang máy không?
Không mặc nhiên thay thế. UPS cứu hộ giúp giữ nguồn đưa cabin về tầng và mở cửa, nhưng nếu nhà sản xuất thang máy yêu cầu bộ ARD chuyên dụng theo tiêu chuẩn riêng thì phải phối hợp với đơn vị thang máy để chọn phương án đúng. Cần thống nhất điểm này trước khi lắp.
Làm sao biết cần công suất UPS bao nhiêu cho thang máy của tôi?
Bạn gửi thông số động cơ và tủ điều khiển thang, hoặc để kỹ thuật khảo sát trực tiếp. Vì dòng khởi động động cơ rất lớn nên cần chọn dư công suất, không chọn sát định mức. Sau khi có số liệu, đội kỹ thuật sẽ đề xuất dải model và số bình acquy phù hợp.
Nhận tư vấn và báo giá UPS thang máy
Mỗi tòa nhà, mỗi loại thang có cấu hình khác nhau, nên phương án lưu điện cần khảo sát riêng. Bạn gửi thông tin thang máy để đội kỹ thuật tính công suất, chọn cấu hình pha và số bình acquy, rồi gửi phương án cùng báo giá phù hợp.
Yêu cầu báo giá: nhắn Zalo 0971774168 kèm thông tin tủ thang máy của bạn (số tầng, tải trọng, động cơ mấy pha). Đội kỹ thuật sẽ phản hồi phương án UPS cứu hộ thang máy nhanh nhất.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm các giải pháp bộ lưu điện cho thiết bị công nghiệp và cách chọn công suất bộ lưu điện ngay trên website để hiểu rõ hơn trước khi quyết định.
