Chiều mưa, cả khu mất điện. Cửa cuốn nhà bạn đang hạ xuống dở dang thì tắt phụt, tấm cửa lửng lơ đúng chỗ khó coi nhất. Xe còn ngoài ngõ, hàng còn bày ở cửa, kéo tay thì nặng, đứng chờ thì chẳng biết bao giờ có điện. Mình hay gặp cảnh này khi tư vấn cho khách (đây là điều mình tự thuật, chưa phải thống kê), và câu hỏi cuối cùng bao giờ cũng giống nhau: có cách nào để cửa vẫn chạy khi mất điện không? Có, và đó là một bộ lưu điện cửa cuốn đặt đúng chỗ.
Bộ lưu điện cửa cuốn là thiết bị lưu điện (UPS) cấp nguồn dự phòng cho motor và bộ điều khiển cửa cuốn khi điện lưới mất, để cửa vẫn mở hoặc đóng được mà không phải kéo tay.
Tóm tắt nhanh
- Loại nên chọn: bộ lưu điện chuyên cho cửa cuốn, có cầu đấu dây nối thẳng vào motor và thường kèm điều khiển từ xa, thay vì UPS máy tính.
- Công suất: chọn dư rõ rệt so với tem motor, vì dòng khởi động cao gấp nhiều lần dòng chạy (ước tính, cần khảo sát motor thật).
- Ví dụ có số liệu hãng: Necron K có bản 1000W và 1500W, bản nhỏ cho cửa cỡ vừa, bản lớn cho cửa nặng hơn (theo datasheet Necron).
- Thời gian dự phòng: tính theo số lượt đóng mở, không tính theo giờ.
- Giá: liên hệ báo giá theo loại cửa.
Bộ lưu điện cho cửa cuốn là gì và vì sao cần?
Cửa cuốn điện chạy bằng motor, mà motor thì cần điện lưới. Mất điện là cả motor lẫn bộ nhận remote cùng tắt. Với nhà phố hay cửa hàng, không hạ được cửa buổi tối là chuyện an ninh. Với kho xưởng hay gara, cửa kẹt nghĩa là xe không ra vào được và việc đứng chờ.
Nguyên lý khá đơn giản. Lúc có điện, lưới vừa cấp cho cửa vừa sạc ắc quy. Lúc mất điện, bộ lưu điện đổi điện ắc quy thành 220V để nuôi motor. Nếu bạn chưa rõ khái niệm nền, mình đã giải thích kỹ ở bài UPS là gì, còn mô tả chung về loại thiết bị này có thể xem thêm ở trang Bộ lưu điện trên Wikipedia.
Nhưng khoan, đừng vội cắm đại một cái UPS vào cửa. Chỗ này mới là chỗ nhiều người trả giá.
Chọn bộ lưu điện chuyên cửa cuốn hay UPS thường?
Điểm khác nhau nằm ở loại tải. UPS máy tính nuôi thiết bị điện tử, tải êm và ổn định. Motor cửa cuốn là tải cảm ứng, lúc bắt đầu kéo tấm cửa nó ngốn dòng cao gấp nhiều lần lúc đã chạy đều (ước tính, tùy loại motor, cần khảo sát motor thật). UPS nhỏ gặp cú kéo đó dễ quá tải, kêu còi hoặc ngắt đúng lúc cửa đang giữa chừng.
Vì thế UPS cửa cuốn chuyên dụng ra đời. Lấy UPS Necron K 1000-1500W làm ví dụ, vì số liệu có sẵn trong datasheet hãng Necron, hãng mà Daikon cung cấp chính hãng:
- Line-Interactive có AVR, dải điện áp vào 220VAC -30% +20%, nên lưới yếu cửa vẫn chạy.
- Đấu cầu dây (terminal block) vào hệ motor, chắc hơn ổ cắm thường.
- Điều khiển từ xa RF 433.92MHz, tầm 30m.
- Ắc quy 12V VRLA AGM: 2x7Ah cho bản 1000W, 4x12Ah cho bản 1500W.
UPS thường vẫn có chỗ đứng, chỉ là chỗ khác: nuôi bộ điều khiển, camera, đèn cổng hay chuông ở cạnh cửa. Với việc đó, một model nhỏ như UPS Santak TG500 0.5kVA offline là đủ dùng (Daikon cung cấp & lắp đặt Santak), hoặc bạn xem thêm các dòng nhỏ ở danh mục UPS Santak và danh mục UPS Valita. Đừng đấu motor vào đó khi chưa có xác nhận kỹ thuật.
Chọn được loại rồi, câu tiếp theo là công suất và số lượt cửa chạy được. Với bộ lưu điện cửa cuốn, phần này tính được, không cần đoán.
Cách tính công suất và số lượt đóng mở khi mất điện
- Đọc tem motor. Ghi lại công suất (W hoặc HP, 1 HP xấp xỉ 746W) và điện áp.
- Chọn công suất bộ lưu điện cho cửa cuốn dư hơn tem motor. Dư bao nhiêu thì tùy loại motor và hãng, nên để kỹ thuật chốt sau khi đo thật, đừng tự cộng trừ.
- Đổi ắc quy ra năng lượng. Năng lượng (Wh) xấp xỉ điện áp ắc quy nhân Ah, theo cách đấu các bình trong máy. Con số này là danh định, thực tế thấp hơn.
- Tính năng lượng một lượt. Công suất motor nhân thời gian chạy một lượt. Chia năng lượng khả dụng cho số này ra số lượt đóng mở.
Ví dụ với số giả định để minh họa phép tính, không phải đo thật: motor 500W chạy mỗi lượt 20 giây thì tốn khoảng 500 x 20 / 3600, tức gần 2,8 Wh một lượt. Chia năng lượng khả dụng của ắc quy cho 2,8 là ra số lượt lý thuyết.
Số lượt thật sẽ ít hơn lý thuyết, vì ắc quy cũ yếu đi, xả dòng lớn hao nhiều hơn, và lúc khởi động motor kéo cao hơn mức chạy đều. Đây là lý do mình luôn nhắc: ước tính chỉ để định hướng, khảo sát cửa thật mới chốt.
Lắp đặt bộ lưu điện cửa cuốn và lưu ý an toàn
- Đấu nối là điện 220V. Khi lắp bộ lưu điện cửa cuốn, phần nối vào mạch motor nên do thợ điện hoặc kỹ thuật làm, có aptomat riêng và nối đất đúng.
- Chọn chỗ đặt khô, thoáng. Tránh mưa hắt và chỗ nóng. Datasheet Necron K ghi nhiệt độ vận hành 0 đến 40 độ C, độ ẩm 20% đến 90% không ngưng tụ.
- Luôn giữ cách mở tay. Ắc quy có thể cạn, thiết bị có thể hỏng. Đừng coi bộ lưu điện là đường thoát hiểm duy nhất, nhất là khi có người ở trong nhà hay nhà xưởng.
- Kiểm tra ắc quy định kỳ. Ắc quy VRLA yếu dần theo thời gian, kỳ nào cũng nên thử thật một lượt đóng mở khi cắt điện.
Phần dễ bị bỏ sót nhất là khảo sát: loại motor, trọng lượng tấm cửa, chiều cao cửa và vị trí đặt máy. Đủ bốn thứ đó thì cấu hình mới sát. Còn mấy câu khách nào cũng hỏi, mình gom luôn bên dưới.
Câu hỏi thường gặp về bộ lưu điện cửa cuốn
Cửa cuốn cần bộ lưu điện công suất bao nhiêu?
Tùy motor và trọng lượng tấm cửa, nên không có một con số chung. Bạn đọc công suất trên tem motor rồi chọn bộ lưu điện cửa cuốn dư hơn rõ rệt, vì lúc khởi động motor kéo dòng cao hơn nhiều so với lúc chạy. Necron K có hai bản 1000W và 1500W; mức dư cụ thể để kỹ thuật chốt sau khi biết loại motor (ước tính, cần khảo sát motor thật).
Bộ lưu điện cửa cuốn dùng được bao lâu khi mất điện?
Không tính bằng giờ mà tính bằng số lượt đóng mở, vì motor chỉ chạy vài chục giây mỗi lượt. Số lượt phụ thuộc ắc quy, công suất motor và độ nặng của cửa. Mình không đưa con số cố định khi chưa đo cửa của bạn.
Dùng UPS thường cho cửa cuốn được không?
Về nguyên tắc có thể, nhưng đừng làm theo cảm tính. UPS máy tính thiết kế cho tải điện tử ổn định, còn motor khởi động nặng nên dễ làm UPS quá tải và ngắt giữa chừng. Muốn dùng UPS cửa cuốn kiểu này, phải đối chiếu công suất và khả năng chịu dòng khởi động trong datasheet với motor thật, rồi nhờ kỹ thuật xác nhận.
Giá bộ lưu điện cửa cuốn là bao nhiêu?
Giá phụ thuộc loại, công suất, cấu hình ắc quy và thời điểm nhập hàng nên Daikon báo giá riêng theo từng cửa. Bạn gửi loại cửa và công suất motor, hoặc nhắn Zalo 0971774168 để nhận báo giá kèm tư vấn.
Mất điện có bấm remote mở cửa cuốn được không?
Với dòng chuyên cửa cuốn có điều khiển từ xa thì được. Theo datasheet Necron, K dùng RF 433.92MHz, tầm 30m, nên bạn vẫn bấm remote như thường ngày. Tầm thực tế còn tùy vật cản.
Yêu cầu báo giá
Cần bộ lưu điện cửa cuốn cho nhà phố, cửa hàng hay kho xưởng? Gửi mình loại cửa và công suất ghi trên tem motor, bên mình khảo sát và tư vấn cấu hình phù hợp. Giá liên hệ báo giá theo từng cửa. Gọi hoặc nhắn Zalo 0971774168, hoặc xem thêm các dòng bộ lưu điện UPS tại Boluudienonline.
Về tác giả: Thẩm Đức Tâm, kỹ sư kỹ thuật điện, người đứng sau Daikon, đơn vị cung cấp & lắp đặt bộ lưu điện UPS cho nhà xưởng, văn phòng, hệ thống điều khiển.
Sản phẩm & bài liên quan: UPS Necron K cho cửa cuốn · UPS là gì · UPS Santak · UPS Valita · Trang chủ Boluudienonline
